Rola diety w chorobie Hashimoto

Rola diety w chorobie Hashimoto

Choroby tarczycy stanowią obecnie powszechny problem zdrowotny, który w głównej mierze dotyka kobiety. Do tego grona zalicza się również choroby o podłożu autoimmunologicznym. Jedną z nich jest Hashimoto, czyli przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy prowadzące do jej niewydolności i spadku produkowanych przez nią hormonów. Warto mieć na uwadze, że odpowiednio wdrożona farmakoterapia to najważniejszy element leczenia, jednak nie bez znaczenia jest również prawidłowo ułożony jadłospis. Dowiedz się, jaka jest rola diety w chorobie Hashimoto i jaki wpływ na tę jednostkę chorobą może mieć to, co jemy. 

Dieta a Hashimoto

W przypadku zdecydowanej większości pacjentów chorujących na przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy podstawowym elementem leczenia jest odpowiednio dobrana farmakoterapia, której celem jest wyrównanie brakujących hormonów tarczycy, a także zbilansowana dieta, ułożona z myślą o tym, aby dostarczać niezbędnych składników odżywczych wykorzystywanych do syntezy hormonów gruczołu tarczowego, przy jednoczesnym unikaniu produktów mogących zaburzyć cały proces. 

W celu poprawy stanu zdrowia pacjentów borykających się z tą przypadłością duży nacisk kładzie się na leczenie, polegające na zażywaniu preparatów zawierających lewotyroksynę, czyli syntetyczny hormon tarczycy. Niebagatelną rolę w leczeniu choroby Hashimoto odgrywa pełnowartościowa dieta, ułożona z myślą o tej jednostce chorobowej. Dlaczego to takie istotne? W czasie obserwacji pacjentów zauważono istotny wpływ diety zarówno w powstawaniu, jak i przebiegu choroby Hashimoto. Kolejne badania pozwoliły rzucić światło na nowe zagadnienie związane z kwestią żywienia u osób chorujących na schorzenia tarczycy. Jaki z tego wniosek? Niemal 20% trójjodotyroniny (hormon T3) przekształca się z tyroksyny (T4) w jelicie. To odkrycie umożliwiło dojście do wniosku, jak duży wpływ na funkcjonowanie tarczycy ma flora bakteryjna i stan jelit. 

Jaka jest rola diety w leczeniu Hashimoto? 

Leczenie farmakologiczne stanowi najważniejszy element leczenia chorób tarczycy. Coraz więcej mówi się jednak o tym, że odpowiednio wdrożona dieta może pozytywnie oddziaływać na pracę tego narządu i regulacje hormonów tarczycowych. Należy pamiętać o tym, że narządy i gruczoły najlepiej pracują w momencie, kiedy ich stan odżywienia w organizmie jest prawidłowy. Rola diety w Hashimoto jest więc kluczowa i może przyczynić się do poprawy wyników poszczególnych badań i do lepszego samopoczucia. 

Warto mieć również na uwadze, że wprowadzenie odpowiedniej diety to część składowa holistycznego podejścia w leczeniu Hashimoto. Celem zwiększenia skuteczności farmakoterapii jest zmodyfikowanie nawyków żywieniowych i zadbanie o prawidłowe funkcjonowanie organizmu - zarówno w kontekście żywienia, jak i aktywności fizycznej czy samopoczucia. Dieta w leczeniu Hashimoto powinna być przeciwzapalna, dlatego niezwykle istotne jest jej dobranie do kondycji zdrowotnej pacjenta. W tym wypadku kluczowa może okazać się również diagnostyka alergii i nietolerancji pokarmowych, które mogą nasilać objawy i negatywnie wpływać na pracę tarczycy. 

Zalecenia żywieniowe dla osób z Hashimoto

  • 5 zbilansowanych posiłków – ważne jest, aby spożywać posiłki w równych odstępach czasowych około 3-4 godzin.
  • Nawodnienie - woda mineralna pita w ilości co najmniej 1.5 lita dziennie jako element wspomagający wszystkie procesy metaboliczne.
  • Warto korzystać z nieprzetworzonych, wysokiej jakości produktów.
  • Ze względu na towarzyszące Hashimoto problemy z gospodarką węglowodanową ograniczamy produkty o wysokim indeksie glikemicznym.
  • Pamiętamy o błonniku – przy spowolnionym metabolizmie odpowiednia ilość błonnika to bardzo ważny aspekt zdrowej diety. Jego źródłem są nieoczyszczone produkty zbożowe, warzywa i owoce.
  • Pamiętajmy o zdrowych tłuszczach– Kwasy Omega-3 działają przeciwzapalnie. Włącz od diety takie ryby jak: łosoś, pstrąg, makrela przynajmniej 2-3 razy w tygodniu. Dobrym źródłem omega 3 może być również olej lniany.
  • Goitrogeny- warzywa wolotwórcze (m. in. kapusta, kapusty, brokuł kalafior, brukselka, jarmuż szpinak ) można spożywać po obróbce termicznej, która powoduje obniżenie niepożądanych substancji w danym produkcie. 
  • Nadwrażliwość na gluten występuje u osób z chorobami tarczycy częściej niż u osób zdrowych. Eliminacja tych produktów powinna być potwierdzona diagnozą oraz skonsultowana z dietetykiem i lekarzem, ponieważ mimo potencjalnej szkodliwości glutenu, to właśnie produkty zbożowe z tym składnikiem stanowią źródło wielu witamin i składników mineralnych oraz białka. Źródłem glutenu są produkty zbożowe takie jak m.in. pszenica, żyto, jęczmień i mogą one występować w wielu produktach, nie tylko piekarniczych.
  • Suplementacja – w przebiegu Hashimoto może wystąpić konieczność podaży selenu, witaminy D, cynku jodu. Należy ją przedyskutować z lekarzem prowadzącym.

Leczenie choroby Hashimoto wymaga regularnych konsultacji lekarskich. Odpowiednio wdrożona farmakoterapia i okresowe badania laboratoryjne powinny stanowić element długotrwałej opieki endykronologicznej. Nie bez znaczenia jest również kwestia związana z odżywianiem i wyrównaniem wszelkich niedoborów. Jedno jest pewne, dieta a Hashimoto to zagadnienie, którego nie warto bagatelizować, bowiem racjonalne żywienie jest istotne dla prawidłowego funkcjonowania tarczycy. 

Na naszym blogu znajdziesz również artykuł na temat tego,  czym jest dieta przeciwzapalna i jak prawidłowo ją skomponować, co może mieć kluczowe znaczenie w kontekście leczenia choroby Hashimoto. 


Czego nie powinniśmy jeść przy Hashimoto?

Czego nie powinniśmy jeść przy Hashimoto?

Eliminacja konkretnych produktów lub całych grup produktów to nieodłączna część większości diet specjalistycznych. W przypadku diet specjalistycznych należy stosować się do wytycznych diety w stu procentach, ponieważ korzystanie z niedozwolonych w diecie produktów może prowadzić do negatywnej reakcji organizmu na dane składniki pożywienia. Należy również uważać, aby nie doprowadzić do niedoboru konkretnych witamin i składników mineralnych w efekcie długotrwałego wykluczania konkretnych produktów. Dieta nie powinna stać się w takim przypadku jednostajna i monotonna. Jeżeli zastanawiasz się, czego nie jeść mając Hashimoto oraz jak bezpiecznie wyeliminować te składniki - ten tekst jest dla Ciebie!

Czego nie powinno się jeść mając Hashimoto?

Główne zasady przy diecie Hashimoto nie są skomplikowane. Należy dbać o to, aby dieta była bogata w białko, zdrowe tłuszcze i węglowodany, zawierała przy tym sporo błonnika oraz jak najbardziej ograniczała substancje wolotwórcze (goitrogenne), które często zaburzają także wchłanianie niektórych substancji odżywczych.

Duża część poniższej listy dotyczy zdrowego odżywiania jako takiego, jednak ograniczenie wymienionych tu produktów ma sprzyjać ograniczeniu stanów zapalnych występujących w organizmie i niewzmacnianiu ich poprzez nieprawidłowe żywienie. Zatem czego nie jeść przy Hashimoto lub ograniczyć do niezbędnego minimum?

Sól

Największym źródłem soli w przeciętnej diecie są przekąski - wszelkiego rodzaju chipsy, słone paluszki, krakersy czy słone orzeszki. Nawet jeśli jesz je rzadko czy w niewielkich ilościach, musisz mieć świadomość, że znacznie podnosi to dzienny bilans spożywanej soli. Zwróć uwagę na to, w jak wielu produktach jeszcze znajduje się ten składnik: w gotowanych w ciągu dnia daniach, zarówno tych przygotowywanych w domu, jak i w restauracji czy w odgrzewanych daniach gotowych. Oczywiście najlepszą opcją jest przygotowanie posiłków samodzielnie, ponieważ wtedy masz nad nimi pełną kontrolę i możesz nawet całkowicie wyeliminować sól, zastępując ją innymi przyprawami, np. szczególnie polecanym jako zamiennik estragonem.

Nadwyżka kaloryczna

Przy Hashimoto szczególnie ważne jest, aby nie spożywać nadmiernej liczby kalorii w ciągu dnia. Nawet prawidłowa dieta, ale dostarczająca nadmiar energii, przy Hashimoto może wywoływać pogorszenie stanów zapalnych w organizmie, co z kolei prowadzi do obniżenia odporności i powstawania wielu uciążliwych chorób. Nie musisz ważyć wszystkich spożywanych produktów, ale ważna jest świadomość, ile kalorii ma na przykład garść orzechów, Twój typowy obiad czy kromka chleba, by odpowiednio zaplanować jedzenie w ciągu dnia.

Produkty o wysokim stopniu przetworzenia

Poza wysoką zawartością soli, produkty spożywcze poddane intensywnej obróbce zawierają takie składniki jak biała, oczyszczona mąka pszenna, tłuszcze nasycone oraz cukier, które - szczególnie w połączeniu - mocno zaburzają bilans wartości odżywczych oraz nawet przy małej objętości zwiększają dzienną podaż kalorii. Dodatkowo wszelkie ulepszacze mogą negatywnie wpływać na organizm przy Hashimoto i pogarszać stany zapalne. Uwagi te dotyczą zarówno dań typu fast food, ciast i ciasteczek (szczególnie kupnych), jak i dań gotowych.

Duże ilości cukru

Słodycze, słodzone napoje, owocowe przetwory o wysokiej zawartości cukru (nawet sorbety czy dżemy), powinny zostać ograniczone do absolutnego minimum. Nawet naturalny cukier pochodzący z owoców w dużych ilościach może być szkodliwy, i choć nie chodzi o zupełne odstawienie owoców, w diecie dla Hashimoto niezmiernie ważny jest umiar.

Alkohol

Zarówno ten wysokoprocentowy, jak i niepozorne wino czy piwo, mogą być szkodliwe dla osób z chorobą Hashimoto (nie liczy się bowiem zawartość procentowa, a ilość spożytego alkoholu). Alkohol sprzyja rozwojowi stanu zapalnego w organizmie, co przekłada się na wzmożone objawy choroby. Zwiększa też liczbę spożytych kalorii. Najzdrowiej jest całkowicie wyeliminować alkohol.

Tłuszcz zwierzęcy

Niewskazane jest spożywanie mięs bardzo bogatych w tłuszcz - wszelkie karkówki, golonki czy żeberka lepiej zastąpić chudszym mięsem. Pamiętaj, że również mięso w formie parówek, pasztetów czy wędlin, choć wydaje się nieszkodliwe, może być źródłem nasyconych kwasów tłuszczowych, które niekorzystnie wpływają na organizm.

Niektóre tłuszcze roślinne

Najbardziej sprzyjające powstawaniu stanów zapalnych w organizmie są margaryny twarde i utlenione oleje roślinne. Nie tylko te, z których korzystasz w kuchni, ale i te, które spożywasz jako składnik produktów. Warto sprawdzać skład wszystkiego, co kupujesz, nawet jeśli z pozoru wydaje się, że nie powinno zawierać np. margaryny.

Związki goitrogenne

Związki goitrogenne, inaczej zwane wolotwórcze, występują w takich produktach jak:

  • kapusta,
  • soja,
  • brukselka,
  • kalafior,
  • brokuły,
  • orzechy arachidowe.

Związki te są niebezpieczne, mogą doprowadzić do powstawania i rozwoju woli w obrębie tarczycy. Pamiętaj jednak, że nie chodzi o całkowitą eliminację powyższych produktów - wymienione warzywa i orzechy zawierają wiele witamin i potrzebnych składników odżywczych - a o częściowe ich ograniczenie i właściwe przygotowywanie. Obróbka termiczna eliminuje znaczną część goitrogenów, dlatego gotowane brokuły czy kapusta będą zdecydowanie bezpieczniejsze dla osób z Hashimoto.

Co z innymi ograniczeniami dietetycznymi?

Mleko i nabiał przy nietolerancji laktozy

Jeżeli wraz z chorobą Hashimoto występuje nietolerancja laktozy, naturalnie trzeba zrezygnować z mleka krowiego i pochodzącego z niego nabiału, czyli jogurtów, sera, twarogu itp. Można je zastąpić mlekiem roślinnym, ale uwaga na napoje sojowe ze względu na wymienione goitrogeny, oraz inną zawartość białka i wapnia w roślinnych alternatywach.

Gluten przy celiakii

Zdiagnozowana celiakia powoduje konieczność eliminacji glutenu z diety (co za tym idzie - wielu zbóż, takich jak pszenica, żyto, jęczmień). Produkty pełnoziarniste można zastąpić bezglutenowymi opcjami. 

Nigdy nie ograniczaj powyższych produktów bez zdiagnozowanego problemu, ponieważ może to skutkować niepotrzebnymi niedoborami!

Stosowanie leków przy Hashimoto a dieta

Jak przy wielu lekach, leki stosowane przy chorobie Hashimoto podlegają pewnym restrykcjom żywieniowym. Farmaceutyki zawierające lewotyroksynę nie powinny być łączone z takimi składnikami jak:

  • produkty zawierające wysoką ilość błonnika,
  • w tym suplementy zawierające błonnik,
  • produkty zawierające dużo wapnia, w tym mleko i nabiał,
  • kawa,
  • grejpfrut,
  • papaja (oba owoce zarówno w formie soku, jak i razem z miąższem).

Możesz spożywać te produkty w ciągu dnia, ale z kilkugodzinnym odstępem od zażywania leków, aby substancje w nich zawarte mogły bezpiecznie i skutecznie się wchłonąć. Jeśli więc bierzesz leki rano, przy śniadaniu, zjedzenie czy wypicie powyższych produktów późnym popołudniem i wieczorem nie powinno zaszkodzić.

Rozsądna eliminacja

Pamiętaj, że tak poważne decyzje związane z dietą Hashimoto, nawet jeśli wskazane, powinny być podejmowane pod okiem lekarza lub dietetyka klinicznego na podstawie indywidualnego stanu pacjenta. Samodzielne usunięcie wymienionych składników z diety może prowadzić do niedoborów, w tym głównie wapnia czy witamin z grupy B. Praca z doświadczonym specjalistą pomoże Ci zbilansować dietę tak, aby dostarczała wszystkich składników odżywczych, a jeśli okaże się to niemożliwe - dobierze odpowiednie suplementy.


Czym jest Hashimoto? Objawy i przyczyny

Czym jest Hashimoto? Objawy i przyczyny

Zmagasz się ze zdiagnozowaną chorobą Hashimoto albo widzisz u siebie jej objawy i chcesz lepiej zrozumieć specyfikę tego rodzaju zapalenia tarczycy? Na czym polega walka układu odpornościowego z organizmem, czym jest Hashimoto, jakie mogą być jego przyczyny i jak dbać o siebie w kontekście diety, by zapobiec dalszemu rozwojowi choroby?

Hashimoto - co to? Jak rozumieć tę chorobę?

Choroba Hashimoto została po raz pierwszy odkryta i opisana w 1912 roku, a więc już sto lat temu, przez doktora Hakaru Hashimoto. Chorobę tę definiuje się jako przewlekłe limfocytarne zapalenie tarczycy na tle autoimmunologicznym. Co to oznacza w praktyce? W przebiegu Hashimoto układ odpornościowy działa na szkodę organizmu: produkuje przeciwciała wyniszczające komórki tarczycy: anty-TPO (przeciwko peroksydazie tarczycowej) oraz anty-TG (przeciwko tyreoglobulinie). Taki stan ostatecznie prowadzi do niekorzystnych zmian w obrębie tarczycy, które powinny wzbudzić nasz niepokój. Pojawiają się nacieki limfocytarne, gruczoły tarczycy ulegają zmniejszeniu, a to z kolei powoduje niedoczynność tarczycy - organ nie jest w stanie produkować odpowiedniej ilości hormonów tarczycy. Zatem dla Hashimoto przyczyn w obrębie organizmu należy szukać przede wszystkim w nieprawidłowym funkcjonowaniu układu immunologicznego. 

Choroba Hashimoto - objawy w różnych stadiach

Pamiętaj, że chorobę Hashimoto można zdiagnozować nawet zanim zacznie dawać wyraźne objawy, dlatego tak ważne są badania profilaktyczne, np. USG tarczycy czy badanie poziomu jej hormonów. Hashimoto rozwija się zazwyczaj powoli, dlatego masz dużo czasu na wychwycenie niepokojących objawów, obserwuj siebie uważnie!

Hashimoto - przyczyny. Co zwiększa ryzyko zachorowania?

  • czynniki genetyczne – badacze wyodrębnili kilka konkretnych genów, których obecność pokrywa się z występowaniem Hashimoto. Przyczyny zachorowania mogą wiązać się więc  z obciążeniem genetycznym - ryzyko zapadnięcia na Hashimoto wzrasta, jeśli z chorobą borykają się członkowie Twojej rodziny. 
  • płeć - wyraźnie rysuje się  przewaga zachorowań u kobiet niż u mężczyzn. Do zachorowania na Hashimoto przyczyniają się:
    • procesy zapalne po porodzie,
    • zjawisko inaktywacji chromosomu X,
    • mikrochimeryzm płodowy.

Ostatni z czynników polega na występowaniu komórek płodowych w tkankach matki, które transportowane są przez krew w czasie ciąży. Jest to czynnik wyzwalający proces autoagresji układu immunologicznego.

  • czynniki środowiskowe - można do nich zaliczyć infekcje wirusowe oraz bakteryjne, a także zanieczyszczenie środowiska, w tym powietrza. Najbardziej problematyczne w kontekście Hashimoto przyczyny takie jak:
    • PCB, 
    • WWA, 
    • tlenek węgla, 
    • niektóre leki, 
    • nikotynizm, 
    • nadmierna podaż jodu, 
    • niedostateczna podaż jodu,
    • niedobory witaminy D3.

Czy jeśli dotyczy Cię wyłącznie jeden z powyższych czynników, oznacza to, że prawdopodobieństwo zachorowania na Hashimoto jest bardzo wysokie? Z każdym kolejnym wzrasta, ale do rozwoju choroby dochodzi dopiero na skutek nałożenia się kilku czynników predysponujących. Dlatego jeśli ktoś w Twojej rodzinie choruje na Hashimoto, obserwuj swój organizm, badaj się regularnie i dbaj o zdrowie, jednak nie panikuj. Odpowiednią profilaktyką łatwo wychwycisz chorobę w początkowych stadiach rozwoju.

Choroba Hashimoto - objawy, które powinny zwrócić Twoją uwagę

W chorobie Hashimoto objawy najczęściej pokrywają się z tymi właściwymi dla niedoczynności tarczycy, ponieważ jest ona skutkiem agresji autoimmunologicznej organizmu. Zastanów się, czy dotyczą Cię poniższe objawy:

  • wzrost masy ciała,
  • spadek energii, 
  • przewlekłe zmęczenie,
  • niższa tolerancja zimna,
  • problemy z pamięcią i koncentracją,
  • nadmierne wypadanie i łamliwość włosów,
  • zaburzenia płodności,
  • zaparcia,
  • bolesne i nieregularne miesiączki,
  • niekorzystne zmiany emocjonalne (większe ryzyko depresji),
  • spowolnienie pracy serca,
  • zmiana głosu na ochrypły i niższy,
  • bóle stawów,
  • bóle mięśni,
  • czasem można zaobserwować występowanie woli.

Czy u każdego objawy będą takie same?

Niekoniecznie. Pamiętaj, że w Hashimoto objawy mogą się różnić w zależności od: 

  • stanu tarczycy, 
  • współwystępowania innych chorób,
  • czasu trwania choroby. 

Czym jest Hashimoto w praktyce? O czym pamiętać w kontekście diety?

Tak jak w przypadku większości chorób, także w Hashimoto powinniśmy unikać pewnych nawyków oraz składników diety. Mowa tu na przykład o takich aspektach jak: 

  • nadmierna ilość soli – jeśli zmagasz się z Hashimoto, zwróć uwagę na ilość soli dodawanej do potraw. Mowa tu zarówno o posiłkach, które gotujesz samodzielnie, jak i o tych, które jesz np. na wyjściach. Pamiętaj, że posiłki w restauracjach często są mocno dosalane po to, by lepiej smakowały. Warto ograniczyć (a najlepiej całkowicie wyeliminować) słone przekąski: solone orzeszki, krakersy, paluszki, chipsy;
  • nadmierna podaż kalorii – warto zadbać o to, by nie dostarczać organizmowi nadmiaru kalorii w ciągu dnia i nie przejadać się. Zwracaj uwagę na swój próg sytości, inaczej możesz przyczynić się do pogorszenia objawów oraz zwiększenia stanu zapalnego w organizmie, który sprzyja rozwojowi wielu dodatkowych chorób i zmniejsza odporność organizmu;
  • produkty wysoko przetworzone – są to często produkty bardzo kaloryczne, o niskiej wartości odżywczej. Zawierają za to duże ilości składników, z którymi przy objawach Hashimoto nie powinno być Ci po drodze: oczyszczoną mąkę pszenną, tłuszcze nasycone, cukry proste czy sole. Unikaj więc fast-foodów, ciast, smażenia na głębokim tłuszczu.
  • słodycze i słodkie napoje – unikaj ich ze względu na kaloryczność i zawartość cukru;
  • alkohol , margaryny twarde i utlenione oleje roślinne – to produkty sprzyjające rozwojowi stanów zapalnych, przez co może zwiększać objawy choroby;
  • tłuste mięsa i wędliny – to źródła nasyconych kwasów tłuszczowych, których powinieneś unikać;
  • związki wolotwórcze (goitrogenne) - występują w produktach takich jak: kapusta, soja, brukselka, kalafior, brokuły, orzechy arachidowe. Pamiętaj, że obróbka termiczna neutralizuje większość związków goitrogennych, nie musisz więc całkowicie unikać wymienionych powyżej produktów.

Co oprócz tego?

  • Stosuj się do innych zaleceń dietetycznych: jeśli została u Ciebie stwierdzona nietolerancja laktozy – unikaj produktów zawierających mleko krowie; jeśli jest u Ciebie stwierdzona celiakia – nie spożywaj produktów, które zawierają gluten (pszenica, żyto, jęczmień). Pamiętaj jednak, że eliminacja tych produktów powinna odbywać się wyłącznie po diagnozie i konsultacji lekarskiej. Inaczej może doprowadzić do niepotrzebnych niedoborów w organizmie (wapnia, witamin z grupy B). 
  • Jeśli przyjmujesz na czczo leki na Hashimoto, zwróć koniecznie uwagę na to, co jesz na pierwszy posiłek dnia. Lepiej unikaj w śniadaniu następujących produktów ze względu na to, że ograniczają wchłanianie lewotyroksyny:
    • produkty bogate w wapń, np. nabiał;
    • kawa;
    • grejpfruty i papaje (także soki);
    • produkty wysokobłonnikowe, np. siemię lniane.

Jak leczyć zespół SIBO za pomocą diety?

Jak leczyć zespół SIBO za pomocą diety?

SIBO, czyli zespół rozrostu bakteryjnego, charakteryzuje się występowaniem zbyt dużej liczby bakterii w jelicie cienkim. Jelito cienkie to część układu pokarmowego łącząca żołądek z jelitem grubym. Odpowiada za prawidłowe wchłanianie produktów trawienia pokarmu, a proces ten jest podstawą dla prawidłowego odżywiania naszych organizmów.

W jelicie cienkim bytują bakterie, natomiast jest ich znacznie mniej niż w jelicie grubym. Jelito grube i cienkie różnią się również rodzajem zamieszkujących je bakterii. SIBO to stan, w którym obserwuje się znaczny wzrost liczby bakterii w jelicie cienkim, przy czym pośród nich znajdują się także te pierwotnie występujące w jelicie grubym. Przerost bakterii w jelicie cienkim, inaczej nazywany jest też zespołem rozrostu bakteryjnego.

To schorzenie, które powoduje uciążliwe objawy szczególnie ze strony dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Dolegliwości te często mylone są z objawami występującymi w zespole jelita drażliwego, zwanym także IBS. Powyższy stan przerostu mikroflory jelita cienkiego powoduje również nieprzyjemne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Podstawę leczenia SIBO stanowi antybiotykoterapia, indywidualnie dobrana suplementacja, jak również odpowiednia dieta specjalistyczna, dobrana przez dietetyka klinicznego, po wcześniejszej diagnozie wskazanej przez lekarza.

Jakie są objawy SIBO?

Objawami SIBO mogą być:

  • wzdęcia i nadmiar gazów,
  • przewlekła biegunka i zaparcia,
  • bóle brzucha,
  • uczucie pełności,
  • skurcze brzucha,
  • niedobory witaminy B12 oraz innych witamin i składników mineralnych.

Jaką dietę należy stosować przy SIBO?

Badania wykazały, że węglowodany łatwo fermentujące, słabo wchłaniane i o wysokim ciśnieniu osmotycznym, do których zaliczamy fruktozę, laktozę, fruktany oraz alkohole polihydroksylowe (do grupy tej zaliczamy również sztuczne środki słodzące, takie jak sorbitol, mannitol, maltitol, ksylitol), mogą nasilać objawy SIBO. Uznaje się więc, że dieta o małej zawartości FODMAP jest skuteczną formą leczenia przerostu mikroflory bakteryjnej jelita cienkiego.

W najnowszej metaanalizie z lutego 2021 roku, która ukazała się w European Journal of Nutrition wykazano, że stosowana w przypadku SIBO dieta o niskiej zawartości FODMAP zmniejsza objawy ze strony przewodu pokarmowego. Dodatkowo w innych pracach wykazano, że dieta o niskiej zawartości FODMAP jest skuteczniejsza w leczeniu objawów ze strony przewodu pokarmowego w stosunku do diety zgodnej z zaleceniami UK National Institute for Health and Clinical Excellence (NICE) - ponad 76% pacjentów zgłaszało poprawę po zastosowaniu diety ubogiej w FODMAP w porównaniu z 54% pacjentów stosujących zalecenia NICE.

Pomimo tak obiecujących wyników, nadal wiele kwestii pozostaje do wyjaśnienia. Bardzo ważne jest zwrócenie uwagi na długość stosowania diety low FODMAP. Długotrwałe ograniczenie produktów o średniej i wysokiej zawartości FODMAP może pociągać za sobą zmiany w mikrobiocie jelitowej oraz w konsekwencji, w stanie odżywienia pacjenta, dlatego konieczne jest przeprowadzenie dalszych badań oceniających długoterminowe bezpieczeństwo przestrzegania powyższych zaleceń dietetycznych. Dietetycy kliniczni jak również lekarze przestrzegają przed dłuższym stosowaniem tej diety.

Jak długo należy stosować dietę low FODMAP?

Dieta low FODMAP składa się z 3 faz:

  • fazy I – faza eliminacyjna trwa od 4-6 tygodni, wykluczamy w niej wszystkie produkty o średniej i dużej zawartości FODMAP
  • fazy II – faza reintrodukcji trwa następne 7-8 tygodni, jest to faza ponownego wprowadzania produktów z wysoką zawartością FODMAP. Celem tej fazy jest ustalenie poziomu tolerancji poszczególnych rodzajów FODMAP
  • fazy III – końcowa faza, w której wykorzystujemy wiedzę zdobytej w trakcie reintrodukcji w codziennym życiu, tak aby nie doprowadzić do powrotu objawów zespołu jelita drażliwego.

Po fazie eliminacyjnej należy powoli wdrażać poszczególne produkty bogate w FODMAP i sprawdzać ich tolerancje. Powinniśmy dążyć do wdrożenia jak największej liczby pokarmów high FODMAP, które będą tolerowane przez pacjenta, aby powrócić do jak największej różnorodności produktów w diecie.

Warto skonsultować się z wykwalifikowanym dietetykiem klinicznym, który będzie w stanie zidentyfikować problematyczne produkty i ułatwi Ci przestrzeganie i bilansowanie jadłospisu.

Kiedy stosować dietę low FODMAP?

Podstawową przyczyną wprowadzenia diety Low FODMAP jest występowanie zróżnicowanych problemów jelitowych przez dłuższy okres czasu. Warto zaznaczyć, że nie wszystkie FODMAP w takim samym stopniu będą nasilały objawy i zależy to od osoby. Bardzo ważne w leczeniu SIBO jest również odpowiednie połączenie dietoterapii z celowaną farmakoterapią i odpowiednią suplementacją.

Główną zaletą diety Low FODMAP są pozytywne wyniki badań, które potwierdzają jej działanie. Złagodzenie objawów występuje nawet u 86% pacjentów po wprowadzeniu diety ubogiej w produkty high FODMAP diety SIBO, a pacjenci wskazują na znaczną poprawę jakości życia. Zmiana dotyczy głównie zminimalizowania bólu brzucha oraz redukcji wzdęć.

Pojawiają się jednak trudności takiego sposobu żywienia, ponieważ dieta low FODMAP może być trudna do nauczenia i utrzymania restrykcji żywieniowych. Pacjenci stosujący taką dietę są narażeni na niższe spożycie błonnika, wapnia, żelaza i cynku. Oprócz powyższych warto na diecie low FODMAP zadbać również o podaż witaminy D. Niezwykle ważna w tym wypadku jest edukacja dietetyczna, która powinna zostać wdrożona po zdiagnozowaniu problemu i pozwoli ona na uniknięcie stosowania niedoborowej diety eliminacyjnej, nie warto wprowadzać diety low FODMAP od początku na własną rękę, a skonsultować się z dietetykiem klinicznym, który przeprowadzi nas bezpiecznie przez proces stosowania tej diety lub skorzystać ze sprawdzonego cateringu dietetycznego, w którym diety bilansowane są przez dietetyków z odpowiednim doświadczeniem.

Dieta low FODMAP pomaga wielu pacjentom z SIBO, jak również IBS, u większości osób nie trzeba eliminować wszystkich produktów bogatych w FODMAP, a ich tolerancja jest zmienna w zależności od osoby. Bardzo ważna jest samoobserwacja i bieżące notowanie swojego samopoczucia po poszczególnych produktach. Zbilansowanie diety low FODMAP wymaga dużej wiedzy dietetycznej, dlatego przed jej podjęciem warto skonsultować się z dietetykiem, aby uniknąć późniejszych konsekwencji zdrowotnych i pogłębienia problemów jelitowych.


Co jeść przy Hashimoto, żeby schudnąć? 5 propozycji

Co jeść przy Hashimoto, żeby schudnąć? 5 propozycji

Choroba Hashimoto dotyka coraz więcej ludzi. Z tą przypadłością mierzą się głównie kobiety między 30 a 50 rokiem życia. Jednym z jej objawów jest gromadzenie się wody w tkance łącznej, a w efekcie przybieranie na wadze. Przyrost masy ciała oraz spowolnienie przemiany materii to efekt nieprawidłowej pracy tarczycy. Zastanawiasz się, co jeść przy Hashimoto, żeby schudnąć? Zapomnij o katorżniczych dietach i treningach. Wystarczy, że uzbroisz się w cierpliwość i zapoznasz się z kilkoma sposobami, które mogą pomóc w rozprawieniu się ze zbędnymi kilogramami i wpłyną na Twoje lepsze samopoczucie.

Hashimoto a masa ciała

Choroba Hashimoto, czyli przewlekłe limfocytarne zapalenie tarczycy to aktualnie jedna z najczęstszych chorób o podłożu autoimmunologicznym. W jej przebiegu organizm wytwarza typowe dla tej choroby przeciwciała przeciwko peroksydazie tarczycowej (a-TPO) i tyreoglobulinie (a-TG). Ich długotrwała obecność we krwi prowadzi do stopniowego zaniku komórek tarczycy a w konsekwencji do jej niedoczynności. Uważa się, że przyczyną choroby Hashimoto może być m.in. sposób odżywania się: zbyt duże spożycie jodu, alkoholu i żywności o wysokim stopniu przetworzenia a co za tym idzie stosowanie diety niedoborowej w witaminy i składniki mineralne. Jednym z powodów może być też osłabienie odporności u danej osoby.

Związek choroby Hashimoto z nadmierną masą ciała został udowodniony. Podczas problemów z tarczycą dochodzi do zatrzymania wody w organizmie, co znowu przyczynia się do wzrostu masy ciała. Stan zapalny tarczycy jest jednym z przyczyn jej niedoczynności, która z kolei może odpowiadać za rozwój nadwagi. Niedobór hormonów tarczycy w przebiegu Hashimoto prowadzi do uogólnionego zwolnienia procesów metabolicznych w organizmie człowieka, mają one wpływ na procesy energetyczne, kontrolę metabolizmu białek, tłuszczów, węglowodanów i witamin. Szacuje się, że tempo metabolizmu jest u chorych zmniejszone o około 30% w stosunku do osób zdrowych. Powoduje to zaburzenia przemian poszczególnych składników odżywczych, co w konsekwencji prowadzi do odkładania się tkanki tłuszczowej i zatrzymywania wody w organizmie. Warto jednak podkreślić, że choroba Hashimoto nie zawsze jest równoznaczna z występowaniem otyłości, bowiem prawidłowo zbilansowana i urozmaicona dieta sprzyja utrzymaniu prawidłowej kondycji zdrowotnej osób borykających się z tą chorobą.

Głównym elementem terapii u osób chorych na Hashimoto jest leczenie substytucyjne, czyli farmakologiczna podaż brakujących hormonów tarczycy. Zaleca się również indywidualne dostosowanie diety do potrzeb osoby chorej. Powinna ona obfitować w składniki odżywcze pomocne dla syntezy hormonów tarczycy T3 oraz T4 oraz pracy tarczycy – takie jak: jod, selen, żelazo, cynk, witamina D, antyoksydanty oraz długołańcuchowe wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3.

Jak schudnąć z chorobą Hashimoto?

Ogólnie żywienie osób z Hashimoto powinno opierać się o podstawowe zasady żywienia osób zdrowych ze szczególnym uwzględnieniem składników wymienionych wyżej. Ze względu na upośledzony metabolizm tłuszczów w przebiegu tej choroby należy zwrócić szczególną uwagę na podaż odpowiedniej ilości błonnika oraz promowanie aktywności fizycznej w celu kontroli masy ciała.

Co jeść przy Hashimoto, żeby schudnąć, a co lepiej ograniczyć? Warto ograniczyć lub całkowicie wyeliminować z diety: substancje oddziałaniu goitrogennym, czyli wolotwórczym, znajdujące się głównie w kapuście, brukselce, rzepie, brokułach, kalafiorze, prosie, jarmużu, brukwi, rzodkiewce, kalarepie, gorczycy, soi, szpinaku, brzoskwiniach, gruszkach, truskawkach, orzechach arachidowych i słodkich ziemniakach.

Jak powinno wyglądać odchudzanie przy Hashimoto? Zasady redukcji masy ciała chorych z Hashimoto są podobne jak u osób zdrowych. Jej podstawą jest zachowanie prawidłowych nawyków żywieniowych, zapewnienie deficytu energetycznego i odpowiedni poziom aktywności fizycznej. Zalecana ilość posiłków to 5. Ważne, aby pamiętać o ich równym rozłożeniu w ciągu dnia. Odstępy między poszczególnymi posiłkami powinny mieścić się w granicach 2-4 godzin. Jest to istotny element utrzymania odpowiedniego poziomu metabolizmu. Ostatni posiłek powinien być zjedzony najpóźniej 2-3 godziny przed snem.

Odchudzanie z Hashimoto - przykładowy jadłospis

Śniadanie: Owsiankowy koktajl na dobry początek dnia

  • Szpinak – 2 garście,
  • Banan – 1 niewielka sztuka,
  • Gruszka – 1 niewielka sztuka,
  • Płatki owsiane – 3 łyżki,
  • Olej z pestek dyni (1 łyżeczka),
  • Dodaj 3/4 ml wody i zmiksuj.

II śniadanie: kanapki z serem camembert i kiełkami

  • Pieczywo żytnie na zakwasie – 2 kromki,
  • Ser camembert – 1/3 krążka,
  • Papryka czerwona – 1/3 sztuki,
  • Kiełki rzodkiewki – 2 łyżeczki.

Obiad: Indyk z cukinią i komosą ryżową

  • Komosa ryżowa – 50g,
  • Cukinia – ½ sztuki,
  • Pomidory suszone w oleju – 2 sztuki,
  • Pomidor – 1 sztuka,
  • Mięso z podudzia indyka – 150g,
  • Oliwa – 1 łyżeczka,
  • Natka pietruszki.

Mięso i pomidory pokrój, natkę posiekaj. Mięso wymieszaj z oregano, bazylią i szczyptą soli, następnie grilluj. Cukinię pokrój w kostkę, dopraw i uduś na oliwie, dodaj pokrojone pomidory, mięso i kaszę. Całość wymieszaj z posiekaną natką.

Podwieczorek: Kanapka z batatów

  • Batat - 100g,
  • Łosoś wędzony na zimno - 20g,
  • Hummus naturalny – 20g,
  • Oliwki – kilka sztuk.

Bataty pokrój w plastry. Układaj na papierze do pieczenia wyłożonym na blaszce. Piecz w 180°C przez około 30 minut, sprawdzając, czy nie są zbyt miękkie. Nakładamy łososia, hummus, oliwki i pyszne kanapki gotowe.

Kolacja: Zupa krem z buraczków

  • Buraki - 350g
  • Ziemniaki -140g
  • Imbir - 1 łyżeczka startego
  • Oliwa - 15g
  • Gorczyca - 1 łyżeczka
  • Mleczko kokosowe – 50g
  • Natka pietruszki, sól, pieprz

W garnku rozgrzej oliwę z oliwek. Wrzuć gorczycę i starty na tarce imbir, podduś. Dodaj obrane i pokrojone w drobną kostkę ziemniaki i buraki, zalej wodą odrobiną ponad poziom warzyw. Gotuj pod przykryciem do miękkości warzyw. Następnie blenduj na gładki krem. Przypraw solą i pieprzem do smaku. Podawaj z mleczkiem kokosowym i natką pietruszki.

Odchudzanie przy Hashimoto to proces, który wymaga dużo rozwagi i cierpliwości. Zbilansowana dieta, odpowiednio ułożone ćwiczenia, pilnowanie poziomu hormonów i opieka endokrynologa to kluczowe elementy, które pozwolą cieszyć się ze zdrowej i pięknej sylwetki. Już wiesz, co jeść przy Hashimoto, żeby schudnąć, dlatego miej to na uwadze podczas komponowania swojego jadłospisu.

Jak powinna wyglądać dieta i suplementacja przy Hashimoto? Więcej na ten temat przeczytasz na naszym blogu.


Dieta ketogeniczna. Fakty i mity na temat keto

Dieta ketogeniczna. Fakty i mity na temat keto

Popularność diety ketogenicznej w ostatnich latach nie ma sobie równych, co przyczyniło się do powstawiania wielu mitów na jej temat. Jedz tłuszcz, by spalać tłuszcz - to hasło, które nagminnie pojawia się w przy okazji rozmów o redukcji masy czy zrzuceniu kilogramów. Jak jest naprawdę? W naszym artykule przedstawiamy fakty i mity o diecie keto w obiektywny sposób - tak, by rozwiać wszystkie Twoje wątpliwości!

Fakty na temat diety ketogenicznej - sprawdzone informacje

Dieta ketogeniczna to dość restrykcyjny styl odżywiania, który niejako jest zaprzeczeniem dotychczasowych sposobów żywienia, uznawanych jako najzdrowsze. W tym miejscu warto zapoznać się z faktami o diecie keto, czyli zbiorem prawdziwych informacji na jej temat, potwierdzonych przez grono specjalistów.

Stosując dietę ketogeniczną, możemy się gorzej poczuć

Fakt. Przejście na dietę ketogeniczną może wywoływać liczne działania niepożądane. Nieprzyjemne dolegliwości pojawiają się zazwyczaj na samym początku procesu wyłączania węglowodanów z diety. Organizm przyzwyczajony do korzystania z glukozy, musi się przestawić na korzystanie z tłuszczu jako głównego źródła energii. Stąd też na skutek wielu zmian metabolicznych dochodzi do pojawienia się pewnych objawów, które pogarszają ogólne samopoczucie. Ich ilość oraz intensywność jest zależna od indywidualnych czynników. Gorsze samopoczucie zwykle występuje w początkowej fazie diety. Natomiast jeżeli objawy są niepokojące i trwają zbyt długo, to sygnał, że należy skonsultować się z lekarzem. Do najczęściej występujących działań niepożądanych zaliczamy: ból głowy, nudności i wymioty, senność, drżenie rąk, zawroty głowy, zimne poty, przyśpieszone bicie serca, zaczerwienienie twarzy, zaburzenia koncentracji. Nieprzyjemne dolegliwości mogą wystąpić również po pewnym czasie stosowania diety ketogenicznej i najczęściej są to zaparcia.

„Jedz tłuszcz, by spalać tłuszcz”

Fakt. Przejście na dietę ketegeniczną powoduje, że zmianie ulegają pewne szlaki metaboliczne w organizmie. W sytuacji wykorzystania wszystkich zgromadzonych źródeł dostarczających glukozę organizm zaczyna korzystać z tłuszczu jako alternatywnego źródła energii. Na drodze licznych przemian, w wątrobie powstają ciała ketonowe, które stają się alternatywnym źródłem energii. Aby utrzymać powyżej opisany mechanizm, należy dostarczać odpowiedniej ilości tłuszczu, przy jednoczesnym ograniczeniu spożycia węglowodanów. Mechanizm ten nie działa w sytuacji zbyt wysokiej podaży węglowodanów i jednoczesnej wysokiej podaży tłuszczu. Zatem, aby organizm utleniał kwasy tłuszczowe, należy spożywać odpowiednią ilość tłuszczu.

W potocznym rozumieniu „spalanie tłuszczu” odnośni się również do redukcji masy ciała. A więc przy dodatkowym deficycie energetycznym w trakcie diety ketogenicznej, organizm pozyskuje wolne kwasy tłuszczowe ze zgromadzonych rezerw w tkance tłuszczowej.

Wyżej opisane twierdzenie z pewnością można uznać za prawdziwe.

W trakcie diety ketogenicznej należy stosować suplementację

Fakt. Dieta ketogeniczna ze względu na swój charakter i cel jest dietą eliminacyjną, która wyklucza pewne grupy produktów, które są źródłem różnych składników odżywczych. Ze względu na ilość ograniczeń pokarmowych, pełne zbilansowanie diety jest niemożliwe, zatem konieczne jest stosowanie suplementacji. Decyzja o rozpoczęciu i rodzaju suplementacji zawsze musi być skonsultowana z dietetykiem klinicznym i lekarzem.

Do najczęściej suplementowanych składników podczas stosowania diety ketogenicznej zaliczamy: wapń, magnez, cynk, fosfor, selen, witamina D, kwasy omega-3, cytryniany, karnityna, błonnik pokarmowy.

Mity o diecie keto - w co nie wierzyć?

Na diecie keto można spożywać wyłącznie mięso

Mit. Dieta ketogeniczna bez wątpienia wyróżnia się doborem produktów. Mięso, w zależności od rodzaju, jest źródłem głównie białka i tłuszczu. W związku z czym, na pewno spożywa się większe ilości mięsa, zwłaszcza tłustych odmian, w porównaniu do tradycyjnego modelu żywienia. Natomiast wyłączne spożywanie mięsa jest nieprawidłowe, m.in. ze względu na zbyt wysokie spożycie białka. W diecie ketogenicznej włączamy również produkty roślinne, które są źródłem zdrowych kwasów tłuszczowych: awokado, orzechy, pestki, nasiona, oleje, siemię lniane, itd.

Dieta ketogeniczna to najlepsza dieta odchudzająca

Mit. Dieta ketogeniczna może być dietą odchudzającą i ze względu na jej charakter, u niektórych osób może być lepszym rozwiązaniem. Natomiast stwierdzenie, że jest ‘’najlepsza’’ nie jest do końca prawdziwe, ponieważ jest dietą rygorystyczną, niedoborową i nie zawsze jest wskazana. Dieta odchudzająca musi spełniać jeden konieczny warunek: musi dostarczać mniej energii, aniżeli potrzebuje organizm. Spełnienie tego warunku można osiągnąć na wiele różnych sposobów, nawet stosując mniej wymagające modele diety. Uznawanie tego stylu żywienia jako najlepszego sposobu na odchudzanie to kolejny mit o diecie keto, z którym warto się zapoznać.

Menu w diecie ketogenicznej jest łatwe do ułożenia

Mit. Dieta keto jest trudna do ułożenia w przypadku kiedy chcemy zadbać o możliwie jak największą podaż mikroelementów: witamin i składników mineralnych oraz błonnika pokarmowego.

Samo spełnienie głównych zasad, czyli zadbanie o odpowiedni rozkład białka, tłuszczu i węglowodanów jest łatwiejsze, aczkolwiek nie zawsze jest to proste. Natomiast kiedy chcemy zadbać, aby dieta dostarczała jak najwięcej cennych składników odżywczych, to jest to niemałe wyzwanie.

Dodatkowo trudniej jest przygotować posiłek, który będzie smaczny i będzie spełniał nasze wymagania smakowe i wizualne. Jeśli nie masz żadnych przeciwwskazań do stosowania diety ketogenicznej, to przedstawiamy Ci gotowe rozwiązanie, jakim jest dieta pudełkowa keto, czyli 3 gotowe, wysokotłuszczowe posiłki, o bardzo niskiej zawartości węglowodanów oraz o umiarkowanej podaży białka, które z pewnością przypadną Ci do gustu.

Bazując na sprawdzonej wiedzy, jesteśmy w stanie ocenić, czy dostarczane nam informacje są prawdziwe. W sieci krąży bardzo dużo faktów i mitów na temat diety ketogenicznej, dlatego należy korzystać z rzetelnych źródeł. Mając na uwadze fakt, ze coraz więcej osób interesuje się zagadnieniami związanymi z dietą keto, przedstawiamy zestawienie składające się sprawdzonych informacji na temat tego sposobu żywienia. Dieta ketogeniczna fakty i mity?


Jak leczyć zespół jelita drażliwego za pomocą diety?

Jak leczyć zespół jelita drażliwego za pomocą diety?

Po zjedzeniu swojego ulubionego deseru zamiast brzucha pojawia się u Ciebie balonik? W gabinecie lekarskim usłyszałeś, że cierpisz na zespół jelita drażliwego i nie masz pojęcia, jak ugryźć temat oraz co zrobić z tą informacją? Przeczytaj nasz artykuł!

Pierwszy raz słyszysz o zespole jelita drażliwego? Myślisz, że niewiele osób ma te same dolegliwości co Ty? Jesteś w błędzie, ponieważ na zespół jelita drażliwego cierpi ponad 20% populacji i niestety jest to rosnący problem. Optymistyczne jednak jest to, że z pomocą dopasowanej i zindywidualizowanej diety jesteś w stanie zminimalizować jego skutki i przestać zastanawiać się nad kolejną dawką leku poprawiającego trawienie.

IBS (ang. irritable bowel syndrome), czyli zespół jelita drażliwego. Zespół objawów jelitowych pojawia się po spożyciu produktów bogatych w FODMAP. Low fodmap to dieta lecznicza, stosowana w trakcie leczenia zespołu jelita drażliwego oraz zespołu przerostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO). Jej głównym założeniem jest eliminacja produktów: fermentujących (F), oligosacharydów (O), disacharydów (D), monosacharydów (M) i (A) polioli (P). To dieta stosowana wyłącznie w konkretnym celu i przez określony czas. Główną rolę w leczeniu IBS odgrywa właśnie dieta, na którą co raz więcej lekarzy zwraca uwagę.

Jaką dietę należy stosować przy IBS?

Badania wykazały, że węglowodany łatwo fermentujące, słabo wchłaniane i o wysokim ciśnieniu osmotycznym, do których zaliczamy fruktozę, laktozę, fruktany oraz alkohole polihydroksylowe (do grupy tej zaliczamy również sztuczne środki słodzące, takie jak sorbitol, mannitol, maltitol, ksylitol), mogą nasilać objawy IBS. Uznaje się więc, że dieta o małej zawartości FODMAP jest skuteczną formą leczenia dietetycznego tej choroby.

W najnowszej metaanalizie z lutego 2021 roku, która ukazała się w European Journal of Nutrition, wykazano, że dieta o niskiej zawartości FODMAP zmniejsza objawy ze strony przewodu pokarmowego i poprawia jakość życia pacjentów z IBS w porównaniu z dietami kontrolnymi. Dodatkowo w innych pracach wykazano, że dieta o niskiej zawartości FODMAP jest skuteczniejsza w leczeniu objawów czynnościowych schorzeń przewodu pokarmowego w stosunku do diety zgodnej z zaleceniami UK National Institute for Health and Clinical Excellence (NICE) - ponad 76% pacjentów zgłaszało poprawę po zastosowaniu diety ubogiej w FODMAP w porównaniu z 54% pacjentów stosujących zalecenia NICE.

Mimo tak obiecujących wyników nadal wiele kwestii pozostaje do wyjaśnienia. Ponieważ długotrwałe ograniczenie produktów o średniej i wysokiej zawartości FODMAP może pociągać za sobą zmiany w mikrobiocie jelitowej oraz w konsekwencji, w stanie odżywienia pacjenta, konieczne jest przeprowadzenie dalszych badań oceniających długoterminowe bezpieczeństwo przestrzegania tych zaleceń dietetycznych. Dietetycy kliniczni jak również lekarze przestrzegają przed dłuższym stosowaniem tej diety.

Jak długo należy stosować dietę low FODMAP?

Dieta low FODMAP składa się z 3 faz:

  • fazy I – faza eliminacyjna trwa od 4-6 tygodni, wykluczamy w niej wszystkie produkty o średniej i dużej zawartości FODMAP
  • fazy II – faza reintrodukcji trwa następne 7-8 tygodni, jest to faza ponownego wprowadzania produktów z wysoką zawartością FODMAP. Celem tej fazy jest ustalenie poziomu tolerancji poszczególnych rodzajów FODMAP
  • fazy III – końcowa faza, w której wykorzystujemy wiedzę zdobytej w trakcie reintrodukcji w codziennym życiu, tak aby nie doprowadzić do powrotu objawów zespołu jelita drażliwego.

Należy zaznaczyć, że po fazie eliminacyjnej należy powoli wdrażać poszczególne produkty bogate w FODMAP i sprawdzać ich tolerancje. Powinniśmy dążyć do wdrożenia jak największej liczby pokarmów high FODMAP, które będą tolerowane przez pacjenta.

Najlepiej zrobić to pod okiem wykwalifikowanego dietetyka klinicznego po studiach, który będzie w stanie zidentyfikować problematyczne produkty i ułatwi Ci przestrzeganie i bilansowanie jadłospisu.

Kiedy stosować dietę low FODMAP?

Podstawową przyczyną wprowadzenia diety Low FODMAP jest występowanie zróżnicowanych problemów jelitowych. W pierwszej kolejności powinniśmy skupić się na szczegółowej diagnostyce, aby ustalić, czym spowodowany jest dyskomfort, ponieważ może się okazać, że dieta nie będzie wystarczająca, aby naprawić sytuację. Warto zaznaczyć, że nie wszystkie FODMAP w takim samym stopniu będą nasilały objawy i zależy to od osoby.

Główną zaletą diety Low FODMAP są pozytywne wyniki badań, które potwierdzają jej działanie. Złagodzenie objawów występuje nawet u 86% pacjentów po wprowadzeniu diety ubogiej w produkty high FODMAP, a pacjenci wskazują na znaczną poprawę jakości życia. Zmiana dotyczy głównie zminimalizowania bólu brzucha oraz redukcji wzdęć.

Pojawiają się jednak trudności takiego sposobu żywienia, ponieważ dieta low FODMAP może być trudna do nauczenia i utrzymania restrykcji żywieniowych. Pacjenci stosujący taką dietę są narażeni na niższe spożycie błonnika, wapnia, żelaza i cynku. Oprócz powyższych warto na diecie low FODMAP zadbać również o podaż witaminy D. Niezwykle ważna w tym wypadku jest edukacja dietetyczna, która powinna zostać wdrożona po zdiagnozowaniu problemu i pozwoli ona na uniknięcie stosowania niedoborowej diety eliminacyjnej, nie warto wprowadzać diety low FODMAP od początku na własną rękę, a skonsultować się z dietetykiem klinicznym, który przeprowadzi nas bezpiecznie przez proces stosowania tej diety.

Dieta low FODMAP pomaga wielu pacjentom z IBS i SIBO, u większości osób nie trzeba eliminować wszystkich produktów bogatych w FODMAP, a ich tolerancja jest zmienna w zależności od osoby. Zbilansowanie diety low FODMAP wymaga dużej wiedzy dietetycznej, dlatego przed jej podjęciem warto skonsultować się z dietetykiem, aby uniknąć późniejszych konsekwencji zdrowotnych i pogłębienia problemów jelitowych.


Dieta ketogeniczna bez mięsa. Czy to możliwe?

Dieta ketogeniczna bez mięsa. Czy to możliwe?

W teorii dieta ketogeniczna bez mięsa wydaje się bardzo trudna do zrealizowania - w końcu najsłynniejsze keto przepisy to wszelkiego rodzaju produkty pochodzenia zwierzęcego, przede wszystkim wieprzowina, wołowina czy drób. Jeśli jednak jesteś wegetarianinem mamy dla Ciebie dobrą wiadomość - również możesz stosować dietę ketogeniczną. Nieco gorsza wiadomość jest taka, że dieta ketogeniczna wegetariańska jest trudniejsza do zaplanowania niż tradycyjna, ale jesteśmy przekonani, że sobie poradzisz. To co? Jesteś gotowy, aby zmienić swój sposób odżywiania?

Dieta ketogeniczna bez mięsa - co jeść, aby nie nabawić się niedoborów?

Ponieważ większość przepisów stworzonych pod dietę ketogeniczną zawiera produkty pochodzenia zwierzęcego, ułożenie jadłospisu wegetariańskiej diety ketogenicznej może wydawać się nieco trudniejsze. Jednak przy odpowiednim zaplanowaniu i przemyśleniu jest to zdecydowanie możliwe - niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z wegetariańską dietą ketogeniczną czy klasyczną jej odsłoną, cel jest równie osiągalny. Jeżeli jesteś wegetarianinem, śmiało możesz rozpocząć pracę nad samodzielnym stworzeniem zbilansowanej wege diety keto,  udać się do dietetyka i zaplanować indywidualny jadłospis lub zamówić sprawdzony catering dietetyczny.

Czym może grozić źle zbilansowana dieta ketogeniczna wege? Główny problem to wysokie ryzyko niedoborów pewnych składników. Niektóre spośród dostępnych badań pokazują, że podczas stosowania wegetariańskiej diety ketogenicznej może być wyższe ryzyko niedoborów:

  • żelaza,
  • witaminy B12,
  • wapnia,
  • białka.

Co robić, aby uniknąć tych niedoborów? 3 kroki do zbilansowanej wege diety ketogenicznej

  1. Różnorodność. Jeśli jesteś wegetarianinem i chcesz przejść na dietę ketogeniczną, przede wszystkim monitoruj spożycie składników odżywczych i zapewnij sobie dostęp do różnorodnych, pełnowartościowych pokarmów, które zapewnią Ci wystarczającą ilość witamin i minerałów ze zdrowych źródeł.  
  2. Suplementacja. Ze względu na ograniczenie lub zaprzestanie spożywania mięsa możesz również potrzebować  dodatkowej suplementacji, najczęściej witaminą B12 czy żelazem. Pamiętaj: nie dobieraj jej na własną rękę. Każdą nową suplementację należy skonsultować z lekarzem najlepiej po wcześniejszym wykonaniu niezbędnych badań.
  3. Roślinne źródła tłuszczów. W przypadku diety ketogenicznej  około 60-80% spożywanych dziennie kalorii powinno pochodzić z różnych źródeł tłuszczu, takich jak oleje, ryby, mięso, nabiał, orzechy i pestki. Ponieważ rozmawiamy tutaj o diecie wegetariańskiej, a nie wegańskiej, bierzemy pod uwagę, że możesz spożywać pozostałe produkty pochodzenia zwierzęcego, takie jak produkty mleczne i jajka. Dlatego wegetariańska dieta keto eliminuje co prawda ryby i mięso, ale nie jest to koniec świata - w końcu istnieje wiele zdrowych, całkowicie roślinnych źródeł tłuszczów! 
  • Awokado jest bardzo dobrym źródłem zdrowych tłuszczów i błonnika. 
  • 3 odżywcze źródła tłuszczów: oliwa z oliwek, olej z awokado i olej kokosowy/MCT. Są zarówno wegetariańskie, jak i przyjazne dla diety ketogenicznej.
  • Możesz również dodać: ser, masło, śmietanę, jogurty i masło kokosowe, orzechy, nasiona,  pestki. 

Jakie grupy produktów powinny znajdować się w wegetariańskiej diecie ketogenicznej?

Aby mieć pewność, że dieta, na której jesteś, nie doprowadzi do niedoborów, posiłki komponuj w taki sposób, aby jak najczęściej zawierały produkty z poniższych grup:

  • Warzywa bez skrobi i warzywa liściaste: szpinak, jarmuż, papryka, kalafior, cukinia
  • Orzechy i nasiona oraz masła i oleje z orzechów i nasion: orzechy włoskie, orzechy makadamia, pistacje, orzechy brazylijskie, nasiona chia, pestki dyni
  • Oleje roślinne: oliwa z oliwek, kokosowy, MCT, z awokado
  • Pełnotłuste produkty mleczne: jogurt, mleko i sery 
  • Inne źródła białka: tofu, płatki drożdżowe, jajka
  • Owoce niskowęglowodanowe (z umiarem): jagody, maliny, truskawki

Wskazówka: Niezwykle ważnym jest, aby spożywać wystarczającą ilość zdrowych tłuszczów i błonnika w ramach wegetariańskiej diety ketogenicznej. Jeśli masz problem z zapamiętywaniem sprzyjających Twojemu zdrowiu produktów, powieś na lodówce powyższy spis i korzystaj z niego zarówno przy spisywaniu listy zakupów, jak i komponowaniu posiłków na dany dzień.

Jakie są korzyści zdrowotne wegetariańskiego keto?

Tak jak wspomnieliśmy na początku artykułu, do tej pory nie powstało wiele badań dotyczących stricte wegetariańskiej diety ketogenicznej. Istniejące badania nie pokazują jednoznacznych wyników, jednak niektóre z nich przedstawiają pozytywne aspekty wegetarianizmu: jedno z badań wykazało, że osoby stosujące ketogeniczną dietę wegetariańską straciły średnio 4,5 funta (to ok. 2 kg) więcej w ciągu 18 tygodni trwania diety niż osoby, które w tym czasie były na zwykłej diecie keto zawierającej mięso. Jeśli jednak chcesz być na diecie bezmięsnej z przyczyn etycznych, ekologicznych czy zwyczajnie - ponieważ tak preferujesz, nie ma przeszkód, byś wdrożył taką dietę na co dzień. 

Jakie są potencjalne wady wegetariańskiego keto?

Wegetariańska dieta ketogeniczna jest trudniejsza pod kątem zbilansowania - może wymagać bardziej żmudnego planowania celem upewnienia się, że potrzeby żywieniowe są prawidłowo zaspokajane.

Przypomnijmy także, że niektóre badania pokazują, że podczas stosowania wegetariańskiej diety ketogenicznej może wystąpić wyższe ryzyko niedoborów:

  • żelaza,
  • witaminy B12,
  • wapnia,
  • białka.

A co za tym idzie - konieczność ich suplementacji.

Podsumowując, wegetariańska dieta ketogeniczna może być nieco bardziej restrykcyjna niż inne plany dietetyczne, dlatego nie jest odpowiednia dla wszystkich.


Dieta ketogeniczna. Jak zacząć ją stosować?

Jak zacząć stosować diete ketogeniczną i jak długo czekać na efekty?

Od jakiegoś czasu z zaciekawieniem przyglądasz się diecie ketogenicznej, nowym przepisom i możliwym efektom? Jeżeli zamierzasz niebawem rozpocząć dietę keto, przygotowaliśmy dla Ciebie krótki przewodnik po tym, jak zacząć dietę ketogeniczną w sposób jak najbardziej bezpieczny i jednocześnie efektywny.

Dieta ketogeniczna - jak zacząć ją w odpowiedzialny sposób?

Niektóre diety są mniej rewolucyjne dla organizmu i można się na nie zdecydować bez większych przygotowań - o ile rezygnacja ze słodyczy czy ograniczenie słodkich napojów może być dla każdego, o tyle większe restrykcje niekoniecznie. Dieta ketogeniczna to duża zmiana dla organizmu przyzwyczajonego do codziennego stylu odżywiania i wymaga odpowiedniego nastawienia, a przede wszystkim - przygotowania. Jak przy wielu dietach silnie wpływających na funkcjonowanie organizmu, również do keto trzeba podejść rozsądnie. Wówczas zmiana będzie nie tylko bezpieczna, ale i dużo łatwiejsza dla Twojego ciała oraz psychiki.

Absolutna podstawa: badania

Zanim zaczniesz zastanawiać się, jak przejść na dietę keto, dowiedz się, czy jest ona dla Ciebie bezpieczna. Wykonanie badań przed rozpoczęciem diety jest ogromnie ważne z dwóch powodów. Pierwszy z nich to ocena, czy Twój organizm jest w stanie przyzwyczaić się do nowego stylu odżywiania, czy może występują ku temu jakieś przeciwwskazania, o których nie wiesz. Często wiele czynników wykluczających dietę keto nie jest widocznych gołym okiem, a kryje się dopiero w wynikach badań laboratoryjnych. Lepiej dowiedzieć się zawczasu, na co należy uważać, niż szukać później przyczyny zdrowotnych dolegliwości. Drugą zaletą wykonania badań jest posiadanie “próby kontrolnej”, czyli porównania informacji, jakie wyniki miałeś przy zwykłej diecie, a jakie na diecie keto. Dzięki temu będziesz mógł po pewnym czasie sprawdzić, czy organizm reaguje na dietę dobrze i jest bardziej sprawny, czy może jakieś parametry uległy pogorszeniu. Bez punktu odniesienia, ocena stanu zdrowia będąc na diecie, będzie znacznie trudniejsza.

Najważniejsze badania, jakie należy wykonać, to:

  • pełna morfologia krwi z rozmazem,
  • badanie poziomu glukozy na czczo,
  • lipidogram,
  • panel tarczycowy (TSH,T4),
  • panel wątrobowy (ASPAT, ALAT, fosfataza zasadowa, bilirubina),
  • homocysteina,
  • witamina D3,
  • ferrytyna,
  • poziom sodu, potasu, magnezu, wapnia,
  • mocznik, kwas moczowy, kreatynina, CRP - ogólne badanie moczu.

Powyższa lista to spory pakiet, jednak zazwyczaj wszystkie badania (poza badaniem moczu) wykonywane są podczas jednego pobierania krwi, dlatego nie musisz się obawiać wielokrotnego kłucia igłą. Przy okazji zbadasz ogólną kondycję swojego ciała, co jest korzystnym krokiem niezależnie od wieku czy ogólnego samopoczucia.

Przeciwwskazania do podjęcia diety ketogenicznej

Poza zrobieniem badań sprawdź też, czy nie spełniasz któregoś z poniższych: 

  • cierpisz na schorzenia wątroby lub nerek;
  • masz zaburzenia prawidłowego funkcjonowania trzustki, np. hiperinsulinizm;
  • posiadasz wrodzone zaburzenia metaboliczne, takie jak: deficyt translokazy karnityny czy deficyt karboksylazy pirogronianowej, zaburzenia beta oksydacji kwasów tłuszczowych, defekty glukoneogenezy itp.;
  • chorujesz na kamicę żółciową;
  • leczysz się na cukrzycę - brane leki podnoszą ryzyko wystąpienia kwasicy ketonowej;
  • dotyka Cię refluks żołądkowo-przełykowy;
  • jesteś w ciąży lub w okresie karmienia piersią.

Zadbaj o prawidłową ilość makroskładników w diecie

Dieta ketogeniczna dla początkujących może być wyzwaniem, ponieważ nie ma jednego idealnego rozłożenia procentowego makroskładników. Wszystko musisz dopasować pod siebie: własne potrzeby, styl życia i wreszcie cel, jaki chcesz osiągnąć. Sugerowany rozkład wartości w posiłkach to 60-80% tłuszczów, 15-30% białka i 5-10% węglowodanów. Jest to podana średnia, oczywiście nie każdy posiłek musi być równy, ważne, żeby na koniec dnia bilans wychodził mniej więcej w zgodzie z założeniem. Na początek diety można zastosować się właśnie do tych sugerowanych wartości, a jeżeli po jakimś czasie (daj sobie więcej niż kilka dni - ciało musi się przyzwyczaić!) poczujesz, że ten podział nie jest dla Ciebie korzystny, spróbuj go nieco zmodyfikować pod swoje potrzeby. Pamiętaj jednak, aby nie przekraczać podanych zakresów procentowych makroskładników, aby nie przerwać stanu ketozy.

Oblicz ilość kalorii koniecznych do spożycia

Możesz to zrobić za pomocą kalkulatora kalorii BeDiet. Za duża lub za mała podaż energii utrudnia redukcję masy ciała.

Suplementacja - czy jest konieczna?

Przejście na dietę ketogeniczną to dla organizmu duży krok, dlatego warto wspomóc go suplementacją (zwłaszcza na początku drogi). Zwróć szczególną uwagę na następujące składniki diety:

  • elektrolity,
  • enzymy trawienne (w szczególności lipaza),
  • błonnik,
  • kwasy Omega3,
  • olej MCT,
  • witaminy z grupy B,
  • witamina D3.

Przed podjęciem się suplementacji należy porozmawiać z lekarzem oraz dietetykiem klinicznym, którzy na podstawie wyników badań laboratoryjnych, zaproponują suplementy dostosowane do Twojego organizmu, zaproponują idealną dawkę, sposób suplementacji oraz ocenią, które z powyższych składników będą konieczne w Twoim przypadku.

Zaplanuj posiłki w ciągu dnia

Nie chodzi o szczegółowy harmonogram czy jadłospis na cały rok, a raczej o decyzję, jak rozłożysz dzienną porcję i makroelementy w niej zawarte na ilość posiłków. Nie zaleca się spożywać ich więcej niż trzy, dlatego lepiej zawczasu ocenić, czy wolisz zacząć dzień od dużego śniadania i zakończyć mniejszą kolacją, czy może wszystkie posiłki powinny być równe. Przypomnij sobie, o jakiej porze dnia masz największy apetyt i przygotuj na tej podstawie plan, którego będziesz się trzymać.

Wprowadzenie diety ketogenicznej - co dalej?

Wiesz już dokładnie, jak zacząć dietę keto. Przed Tobą ostatni krok, czyli zebranie informacji, o co musisz zadbać w trakcie stosowania jej. Wszystkie rzeczy z tej listy zwyczajnie wchodzą w nawyk i przynoszą długofalowe korzyści.

Dbaj o regularne nawodnienie

W trakcie stosowania diety ketogenicznej poziom insuliny w organizmie jest niski, co pobudza nerki do bardziej intensywnego wydalania sodu. Pamiętaj więc, żeby pić więcej wody niż do tej pory (jeśli zdarzało Ci się jej pić za mało, to naprawdę: dużo więcej), inaczej może dojść do odwodnienia organizmu.

Regularnie powtarzaj badania kontrolne

Na początku stosowania diety keto co miesiąc – później może być raz na trzy miesiące – wykonuj badania kontrolne, a w szczególności lipidogram. Ze względu na ukryte, niezdiagnozowane wcześniej problemy metaboliczne organizmu poziom cholesterolu może drastycznie się zmienić i warto wyłapać to jak najszybciej. Także po jakimś czasie niespodziewane wahania mogą świadczyć o konieczności konsultacji z lekarzem lub niestety zrezygnowania z tej diety, przynajmniej na jakiś czas.

Monitoruj poziom ketonów w organizmie

Poziom ketonów możesz łatwo sprawdzić za pomocą badania krwi lub moczu (z użyciem testów paskowych). Dzięki regularnej kontroli możesz sprawdzić, czy odpowiednio dobrałeś poziom makroskładników w swojej diecie, czy musisz wprowadzić poprawki.

Sprawdzaj efekty

Czy udało Ci się spełnić Twój cel dietetyczny? Czy przybliżasz się do niego? A może Twoje priorytety się zmieniły? Jeżeli celem diety była redukcja masy ciała, kontroluj spadki kilogramów. Waż się na czczo, jeden raz w tygodniu. Dodatkowo co dwa tygodnie wykonuj pomiary centymetrem i zapisuj wyniki.
Gdy zaczynasz stosować jakąkolwiek dietę zastanawiasz się nad efektami jakie przyniesie. W końcu skoro już decydujesz się postawić przed sobą wyzwanie, jakim jest zmiana sposobu odżywiania, dobrze jest mieć przed sobą wizję tego kiedy - i jak dojdziesz do postawionego przez siebie celu.
Aby osiągnąć wymarzone wyniki, trzeba podążać za dwoma wskazówkami: być konsekwentnym i wytrwałym. Ale co oznaczają te słowa w praktyce? Co się stanie, gdy na dzień czy dwa wypadniesz z formy? Jak długi okres ma obejmować ta “wytrwałość”? I czy bezpieczne jest stosowanie diety dłużej niż kilka miesięcy? W tym artykule wyczerpująco odpowiadamy na pytania o dietę ketogeniczną - jak długo stosować zalecenia z niej płynące to jedno z wielu, które po lekturze wreszcie przestanie Cię nurtować.
Gdy zaczynasz stosować jakąkolwiek dietę zastanawiasz się nad efektami jakie przyniesie. W końcu skoro już decydujesz się postawić przed sobą wyzwanie, jakim jest zmiana sposobu odżywiania, dobrze jest mieć przed sobą wizję tego kiedy - i jak dojdziesz do postawionego przez siebie celu.

Aby osiągnąć wymarzone wyniki, trzeba podążać za dwoma wskazówkami: być konsekwentnym i wytrwałym. Ale co oznaczają te słowa w praktyce? Co się stanie, gdy na dzień czy dwa wypadniesz z formy? Jak długi okres ma obejmować ta “wytrwałość”? I czy bezpieczne jest stosowanie diety dłużej niż kilka miesięcy? W tym artykule wyczerpująco odpowiadamy na pytania o dietę ketogeniczną - jak długo stosować zalecenia z niej płynące to jedno z wielu, które po lekturze wreszcie przestanie Cię nurtować.

Kiedy zobaczę pierwsze efekty keto?

Pamiętaj, że efekty wynikające ze stosowania diet - w tym właśnie diety ketogenicznej - to sprawa ogromnie indywidualna. Efekty zależne są m.in od początkowej masy ciała, stanu zdrowia, trybu życia, spontanicznej i dodatkowej aktywności fizycznej, ale równie istotne jest to, jak konsekwentnie trzymasz się diety.
W wielu przypadkach pierwsze  sukcesy można zaobserwować już po miesiącu stosowania diety ketogenicznej , podczas gdy inni będą musieli poczekać 2-3 miesiące.

Dieta ketogeniczna - efekty. Od czego zależą?

Uzyskane podczas stosowania keto diety efekty zależne są od takich czynników jak:

Waga wyjściowa

Naturalne jest to, że im większa startowa masa ciała, tym szybciej zobaczysz utratę kilogramów. Jeśli waga wyjściowa wskazuje na nadwagę lub otyłość, zdolność spalania tłuszczu jest większa, dlatego efekty będą tutaj wyraźniejsze niż gdy schudnąć próbuje osoba o zdrowej wadze.

Liczba spożywanych dziennie kalorii

Dieta ketogeniczna sama w sobie nie określa, ile kalorii dziennie masz spożywać. Jest to uzależnione od wielu czynników, m.in masy ciała, poziomu aktywności fizycznej, założonego celu czy stanu zdrowia. W ocenie zapotrzebowania kalorycznego zdecydowanie przyda Ci się nasz kalkulator kalorii BMR.

Styl życia

Jeśli spożywasz odpowiednią liczbę kalorii dziennie i rozważnie stosujesz dietę ketogeniczną, a efekty wciąż Cię nie zadowalają, rozważ, czy Twój tryb życia sprzyja procesowi utraty masy ciała i poprawie wyników badań. Na co zwrócić uwagę?

  • Ilość snu - 8 godzin to konieczność;
  • Aktywność fizyczna - co najmniej 2-3 razy w tygodniu;
  • Nawodnienie - ok. 30 ml na każdy kilogram ciała (a więcej o tym, jak dbać o dobre nawodnienie, przeczytasz na naszym blogu).

Choroby współistniejące

Istnieją przypadłości, które mogą odroczyć w czasie niektóre efekty diety ketogenicznej. Na przykład u osób cierpiących na insulinooporność poprawa metabolizmu związana z dietą ketogeniczną może nastąpić wolniej niż u osób zdrowych, wydłuży się także okres ketoadaptacji. Istnieją przypadłości, które mogą utrudniać redukcję masy ciała. Na przykład u osób cierpiących na insulinooporność, redukcja może przebiegać wolniej niż u osób zdrowych. 
Dlatego tak podkreślamy indywidualność efektów - sam widzisz, że tutaj odpowiedź na pytanie o dietę ketogeniczną i jak długo ją stosować może być zupełnie inna niż gdy mówimy o jednostkach, które nie są obciążone chorobowo czy metabolicznie.

Przestrzeganie zasad diety ketogenicznej

Dieta keto jest jedną z tych, które - aby działały - muszą być stosowane konsekwentnie i z przestrzeganiem wszystkich zasad, nawet jeśli wydaje się to trudne.

Fazy diety ketogenicznej, w której jesteś

Efekty diety keto dość ściśle zależą od jej faz -  zazwyczaj w 1. fazie diety keto, która trwa około 1-2 tygodnie, spadek masy ciała następuje najszybciej. Dzieje się tak nie tylko przez ograniczenie podaży kalorii - po ograniczeniu spożycia węglowodanów organizm zaczyna wykorzystywać glikogen z wątroby i mięśni jako główne źródło paliwa. W 2. fazie diety, trwającej 2-4 tygodnie, spadek masy ciała zauważalny jest na średnim poziomie (ale zdecydowanie zdrowym i wciąż zauważalnym - to około 0,5-1 kg na tydzień). W czasie trzeciej fazy diety keto efekty będą już wolniejsze. To faza, która trwa 1-3 miesiące i dłużej (aż do zakończenia stosowania diety ketogenicznej), a spadek masy ciała wynosi 0,5-1kg na tydzień/dwa.

Dieta ketogeniczna - jak długo ją stosować?

Najważniejsze są tutaj dwie kwestie: samoobserwacja oraz wyniki badań. Dieta ketogeniczna na tyle ingeruje w zwyczajowy tryb odżywiania, że nie powinieneś jej stosować długoterminowo bez konsultacji z lekarzem, jeśli masz problemy zdrowotne. Oczywiście w wielu przypadkach dieta ketogeniczna może pomóc złagodzić objawy czy nawet wyjść z pewnych chorób i stanów metabolicznych, ale wtedy najlepiej wprowadzić ją pod okiem lekarza i dietetyka oraz stale monitorować swoje samopoczucie czy wyniki badań.

Jeśli zacząłeś dietę ketogeniczną i nie wiesz, jak długo stosować jej zalecenia, musisz uważnie obserwować swój organizm - gdy czujesz, że dieta ketogeniczna Ci sprzyja, a badania okresowe to potwierdzają, możemy zostać na niej aż do uzyskania pożądanych efektów (w obrębie zdrowia i masy ciała), ale nie dłużej niż 2 lata.  

Pamiętaj o okresie adaptacji do diety ketogenicznej!

Jeśli czytałeś co nieco o diecie keto, z pewnością spotkałeś się już z terminem ketoadaptacja. Ketoadaptacja jest procesem adaptacji organizmu do stanu ketozy, to znaczy przestawienia się organizmu do produkowania i wykorzystywania innego źródła energii jakim są ciała ketonowe.  Stan ketozy to sytuacja, w której nasz organizm pozyskuje energię prosto z tłuszczów, nie zaś z glukozy, węglowodanów. W diecie ketogenicznej substratem do produkcji energii są kwasy tłuszczowe, a dokładniej tzw. ciała ketonowe. Jako paliwo wykorzystywany jest tłuszcz pochodzący z pożywienia oraz ten zmagazynowany w postaci tkanki tłuszczowej. W tym okresie należy szczególnie o siebie zadbać i nie spieszyć się z cięciem kalorii albo zaostrzaniem zasad odżywiania, ponieważ adaptacja do diety ketogenicznej po prostu wymaga czasu. 

Ważne: Pamiętaj, że proces ketoadaptacji u każdego może przebiegać inaczej. Jedni doświadczą tzw. grypy węglowodanowej związanej z przestawieniem się na nowy model żywienia, inni nie. U jednych proces ketoadaptacji będzie trwał tydzień, zaś u innych 3 tygodnie i jest to jak najbardziej naturalne.


Przykładowy dzienny jadłospis na diecie hashimoto

Dieta w Hashimoto - co jeść? Przykładowy jadłospis

Nie można przecenić pozytywów, jakie daje zbilansowana, odpowiednio dopasowana dieta przy Hashimoto. Jadłospis stworzony z myślą o osobach zmagających się z tą chorobą może wyglądać inaczej w zależności od indywidualnych potrzeb, możliwości i preferencji, ale dobrze jest mieć pogląd na to, od czego zacząć, by odżywiać się zdrowo i wspomagać łagodzenie objawów choroby. W tym artykule znajdziesz nie tylko dostosowany do diety Hashimoto przykładowy jadłospis, lecz także poparte badaniami wyjaśnienie, dlaczego właściwie powinieneś stosować szczególne zasady odżywiania.

Czym jest Hashimoto i na czym polega?

Choroba Hashimoto, czyli przewlekłe limfocytarne zapalenie tarczycy, to aktualnie jedna z najczęstszych chorób o podłożu autoimmunizacyjnym. Organizm chorujący na Hashimoto wytwarza w jego przebiegu typowe przeciwciała przeciwko peroksydazie tarczycowej (a-TPO) i tyreoglobulinie (a-TG). Wiąże się to ze stopniowym zanikiem komórek tarczycy, do którego prowadzi długotrwała obecność we krwi wspomnianych przeciwciał. To z kolei powoduje niedoczynność tego organu, powodując u osoby chorej objawy typowe dla niedoczynności tarczycy.

Najczęściej występujące objawy choroby Hashimoto to poczucie osłabienia, apatia, bóle stawów i mięśni, spowolnienie metabolizmu, co prowadzi do wzrostu masy ciała, a także nadmierne wypadanie włosów.

Dlaczego dieta przy Hashimoto jest tak ważna?

U osób chorych jadłospis Hashimoto jest tak ważny, ponieważ najczęstszą przyczyną choroby Hashimoto według wielu badań jest m.in. dotychczasowy sposób odżywiania się, w szczególności zaś zbyt duże spożycie jodu, alkoholu oraz żywności o wysokim stopniu przetworzenia. Co to oznacza w praktyce? Osoba odżywiająca się w ten sposób ma najczęściej silne niedobory selenu, żelaza, cynku oraz witaminy D. Inną przyczyną zachorowania na Hashimoto mogą być ogólne zaburzenia odporności.

Dieta w chorobie Hashimoto powinna być zgodna z podstawowymi zasadami zdrowego odżywiania i być bogata w niezbędne składniki odżywcze. Dla osób z chorobą Hashimoto, bardzo ważnymi elementami diety są między innymi: witamina D i zdrowe tłuszcze (ich doskonałymi źródłami są np. orzechy brazylijskie oraz tłuste ryby).

Jak leczy się Hashimoto?

W przypadku Hashimoto najczęściej stosuje się tzw. leczenie substytucyjne, czyli uzupełnienie brakujących hormonów tarczycy poprzez ich farmakologiczną podaż w postaci odpowiednio dobranych leków. Druga część terapii - wcale nie mniej ważna - to indywidualne dostosowanie diety do potrzeb danej osoby w taki sposób, by złagodzić przebieg choroby, uniknąć komplikacji i umożliwić prowadzenie zwyczajnego trybu życia.

Składniki odżywcze w służbie tarczycy, czyli co wyróżnia dietę przy Hashimoto?

W diecie Hashimoto jadłospis powinien charakteryzować się obfitością składników odżywczych, które są pomocne dla syntezy hormonów tarczycy T3 oraz T4 oraz ogólnie dla pracy tarczycy. Należy tu wymienić:

  • jod, 
  • selen, 
  • żelazo, 
  • cynk, 
  • witaminę D, 
  • antyoksydanty,
  • kwasy omega-3 (długołańcuchowe wielonienasycone kwasy tłuszczowe).

Poza tym żywienie osób z Hashimoto powinno w większości opierać się o zasady żywienia osób zdrowych, ze szczególnym uwzględnieniem składników wymienionych wyżej. Na co jeszcze można zwrócić uwagę, komponując jadłospis dla Hashimoto?

  1. Ze względu na upośledzony metabolizm tłuszczów w przebiegu choroby Hashimoto dobrze jest zwracać szczególną uwagę na to, czy przyjmujesz odpowiednią ilość błonnika.
  2. Istotna jest zdrowa masa ciała - aktywność fizyczna połączona z odpowiednią podażą kalorii dopasowaną do trybu życia odgrywają tu więc dużą rolę.
  3. Na co dzień powinieneś unikać wszelkiego rodzaju substancji o działaniu goitrogennym, czyli wolotwórczym. Uważaj więc na nadmierne spożycie produktów takich jak:
    • kapusta,
    • brukselka,
    • rzepa,
    • brokuł,
    • kalafior,
    • proso,
    • jarmuż,
    • brukiew,
    • rzodkiewka,
    • kalarepa,
    • gorczyca,
    • soja,
    • szpinak,
    • brzoskwinie,
    • gruszki,
    • truskawki,
    • orzechy arachidowe,
    • bataty (słodkie ziemniaki).

Dieta Hashimoto – co można jeść?

Pracę tarczycy doskonale wspierają zawarte w białkach aminokwasy, a w szczególności tyrozyna. Jest ona między innymi niezbędna do syntezy T4 (tyroksyny) – podstawowego hormonu wydzielanego przez tarczycę. Doskonałymi źródłami białka są np.: chude mięso, rośliny strączkowe, ser mozzarella czy jogurt naturalny.

Dieta w chorobie Hashimoto powinna także być bogata w zdrowe źródła tłuszczu. Są nimi między innymi oleje roślinne (np. oliwa z oliwek, olej rzepakowany), tłuste ryby morskie, orzechy i pestki, (np. nasiona chia, nasiona słonecznika).

Kolejnymi ważnymi elementami diety w Hashimoto powinny być pełnoziarniste produkty zbożowe, takie jak makarony pełnoziarniste, kasza gryczana, płatki owsiane czy pieczywo żytnie.

W przypadku choroby Hashimoto, odpowiednia dieta pełna witamin i składników mineralnych może mieć znaczący wpływ na przebieg leczenia!

Dieta przy Hashimoto i cukrzycy

Zarówno Hashimoto, jak i cukrzyca typu 1 należą do chorób o podłożu autoimmunologicznym. Przy tego rodzaju schorzeniach, organizm atakuje własne komórki lub narządy. Obie choroby często występują równolegle, ponieważ Hashimoto zwiększa ryzyko wystąpienia cukrzycy, natomiast cukrzyca może wpływać na rozwój Hashimoto.

W przypadku występowania obu tych chorób, zalecane jest spożywanie produktów o niskim IG, w tym przede wszystkim dużej ilości warzyw.

Czego nie wolno jeść przy Hashimoto?

Najważniejsze zalecenia dietetyczne przy chorobie Hashimoto to unikanie produktów zawierających tłuszcze trans. Zakazane produkty to również żywność wysoko przetworzona i bogata w węglowodany proste. A zatem wszelkie słodycze, słone przekąski czy słodkie napoje gazowe są zdecydowanie niewskazane.

W niektórych przypadkach zalecana może być dieta bezglutenowa. Oprócz cukrzycy, kolejną chorobą często współwystępującą z Hashimoto jest celiakia, przy której konieczne jest wykluczenie produktów zawierających gluten. Przed przejściem na dietę bezglutenową, wskazane jest wykonanie badań diagnostycznych w kierunku celiakii.

Dieta dla Hashimoto - przykładowy jadłospis na cały dzień

diecie hashimoto przepisy nie muszą być nudne ani trudne - zobacz sam.

Śniadanie: omlet z bananem i brzoskwiniami

Składniki:

  • ½ banana
  • 1 brzoskwinia
  • 3 jajka
  • ½ łyżeczki oleju kokosowego
  • 1-2 łyżki mąki pszennej lub pełnoziarnistej
  • 1 łyżeczka płatków migdałów
  • 1 łyżeczka erytrolu/ksylitolu/innego słodzika
  • szczypta cynamonu
  • szczypta soli

Przygotowanie:

  1. Oddziel białka od żółtek. Ubij białka z solą na sztywną pianę.
  2. Dodaj wybrany słodzik.
  3. Dodaj żółtka i mąkę.
  4. Mieszaj do gładkości.
  5. W międzyczasie rozpuść na patelni olej kokosowy i wlej gotową masę.
  6. Podsmaż chwilę spód na większym ogniu, po czym przykryj i odczekaj kilka chwil.
  7. Obróć omlet i smaż dalej pod przykryciem aż do pełnego ścięcia się jajek.
  8. W czasie smażenia pokrój owoce. 
  9. Podaj omlet z dodatkami i posyp go cynamonem.

II śniadanie: jajko zapieczone w awokado

Składniki:

  • 2 jajka
  • 1 awokado
  • 1 łyżeczka szczypiorku
  • 1 ogórek kiszony
  • szczypta soli
  • szczypta pieprzu

Przygotowanie:

  1. Piekarnik nagrzej do 200 stopni.
  2. Przekrój awokado na pół i wyjmij pestkę. Duża pestka może Cię wyjątkowo ucieszyć - oznacza więcej miejsca na jajko.
  3. Dopraw awokado solą i pieprzem. 
  4. Do wgłębienia wbij jajko - jeśli będzie go za dużo, usuń nadmiar białka.
  5. Zapiekaj w naczyniu żaroodpornym ok. 15 minut.
  6. Posyp szczypiorkiem.
  7. Zapieczone awokado podaj z ogórkiem.

Obiad: szaszłyk z indyka z kaszą i gotowanymi warzywami

Składniki:

  • 150 g fileta z piersi indyka
  • ½ cebuli
  • 1 łyżeczka oliwy
  • 1 łyżeczka soku z cytryny
  • 6 łyżek kaszy gryczanej
  • 250 g mieszanki warzyw mrożonych (możesz wybrać swoje ulubione)
  • ½ łyżeczki oregano
  • ½ łyżeczki bazylii
  • szczypta pieprzu
  • sól

Przygotowanie:

  1. Pokrój mięso w kostkę i przypraw solą, oregano oraz bazylią.
  2. Nadziej je na szpikulce na przemian z cebulą i ugrilluj (możesz zrobić to na grillu lub w piekarniku z opcją grilla).
  3. Ugotuj kaszę zgodnie z instrukcją na opakowaniu, podobnie mrożone warzywa.
  4. Nałóż wszystko na talerz i skrop delikatnie oliwą.

Podwieczorek: cukinia na maśle klarowanym z kapustą i awokado

 Składniki:

  • 250 g cukinii
  • 1 ząbek czosnku
  • ½ cebuli
  • 1 łyżeczka masła klarowanego
  • 1 małe awokado lub ½ dużego
  • 200 g kapusty kiszonej
  • 1 łyżeczka tymianku
  • szczypta pieprzu
  • szczypta soli

Przygotowanie: 

  1. Pokrój cukinię w dość cienkie talarki (ok. 4 mm), cebulę i czosnek drobno posiekaj.
  2. Rozgrzej masło klarowane na patelni.
  3. Podsmaż cebulkę i czosnek.
  4. Dodaj cukinię. 
  5. Gdy nieco się podsmaży, dopraw ją solą i pieprzem oraz innymi ziołami do smaku (polecamy tymianek lub bazylię).
  6. Podaj z kiszoną kapustą i pokrojonym awokado. Możesz również dodać natkę pietruszki, która wzbogaci danie o dodatkowe składniki odżywcze.

Kolacja: sałatka brokułowa z kaszą gryczaną

Składniki:

  • 5 łyżek kaszy gryczanej
  • 150 g brokuła
  • 2 łyżki ziaren granatu
  • 1 łyżka szczypiorku
  • 1 łyżka nasion słonecznika
  • 1 łyżeczka oliwy
  • ½ łyżeczki musztardy
  • szczypta pieprzu

Przygotowanie: 

  1. Ugotuj kaszę zgodnie z instrukcją na opakowaniu.
  2. Brokuł pokrój na niewielkie kawałki (małe różyczki) i ugotuj najlepiej na parze do ulubionej miękkości - lepiej by był nieco za twardy niż rozpadający się.
  3. Wydrąż granat. 
  4. Połącz musztardę z oliwą i pieprzem.
  5. Wszystko wymieszaj w misce, posyp nasionami. Sałatkę podawać możesz np. z pieczywem pełnoziarnistym.

Bibliografia:

https://gemini.pl/poradnik/zdrowie/dieta-w-chorobie-hashimoto-jak-komponowac-jadlospis/

https://fit.poradnikzdrowie.pl/diety-i-zywienie/diety/dieta-w-chorobie-hashimoto-co-jesc-produkty-wskazane-i-przeciwwskazane-aa-YMXP-VAJB-haHe.html

https://dietetykakliniczna.com.pl/cukrzyca-hashimoto-sie-odzywiac-aby-pogodzic-obydwie-choroby-wywiad-miesiaca/

https://www.damian.pl/zdrowie/choroba-hashimoto,5519,n,4722#